Odkrywamy dziedzictwo Małej Litwy i Mazur – II ekspedycja badawcza LIMMA

W Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku rozpoczęła się II ekspedycja naukowa realizowana w ramach projektu LIMMA. Wspólnie z partnerami z Litewskiego Muzeum Etnograficznego w Rumszyszkach badaliśmy, dokumentowaliśmy i poznawaliśmy dziedzictwo kulturowe Małej Litwy i Mazur, poszukując historii i tradycji, które łączą oba regiony.

Pierwszego dnia ekspedycji litewscy muzealnicy odwiedzili Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku, gdzie zapoznali się z postępami prac realizowanych w ramach projektu oraz zwiedzili Park Etnograficzny. Spotkanie było okazją do wymiany doświadczeń i bliższego poznania miejsca, w którym spotykają się historie i tradycje obu regionów.

Kolejne dni poświęcone były poznawaniu mazurskiego dziedzictwa – jego architektury, historii, kultury, literatury oraz materialnych i niematerialnych śladów przeszłości.

24 sierpnia uczestnicy ekspedycji skupili się na architekturze drewnianej Prus Wschodnich. Odwiedzili klasztor i cmentarz w Wojnowie, Wyłuszczarnię Nasion w Rucianem-Nidzie oraz Mazurską Osadę Kulturową w Kadzidłowie, gdzie spotkali się z jej założycielem Krzysztofem Worobcem. Rozmowy dotyczyły m.in. mazurskiej architektury drewnianej i ochrony lokalnego dziedzictwa. Dzień zakończył spacer po Klonie – miejscowości, w której zachowało się około 20 drewnianych budynków.

25 sierpnia uczestnicy poznawali duchowe, literackie i historyczne dziedzictwo Mazur. Odwiedzili Muzeum Reformacji Polskiej w Mikołajkach, Muzeum Ernsta Wiecherta w Piersławku, Muzeum Ziemi Piskiej oraz Okartowo. Spotkania i rozmowy pozwoliły spojrzeć na region z różnych perspektyw oraz poznać historie przechowywane zarówno w muzealnych zbiorach, jak i w pamięci jego mieszkańców.

26 sierpnia ekspedycja dotarła do Ogródka, gdzie uczestnicy odwiedzili Muzeum Michała Kajki. Po muzeum oprowadził ich kustosz Michał Misztal. Następnie w Muzeum Historycznym w Ełku spotkali się z dyrektorem dr. Rafałem Żytyńcem, wysłuchali opowieści o Siegfriedzie Lenzu i zwiedzili muzealne ekspozycje. Dzień zakończyła podróż Ełcką Koleją Wąskotorową.

27 sierpnia uczestnicy wyruszyli z Giżycka w rejs do Węgorzewa. Towarzyszył im dr Jerzy Marek Łapo, który podczas podróży opowiadał m.in. o tradycjach rybackich i rybołówstwie na Mazurach. Po drodze odwiedzili Kolumnę Kalską oraz cmentarz wojenny w Święcajtach, a następnie Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie. Nie zabrakło również krótkiego przystanku w Sztynorcie.

28 sierpnia, podczas ostatniego dnia ekspedycji, uczestnicy wraz z Januszem Janowskim – archeologiem i kustoszem Izby Regionalnej – poznawali okolice Gołdapi. Odwiedzili Zabrost Wielki, piramidę w Rapie oraz Młyn Kulturalny w Budrach. Ekspedycję zakończyli w Izbie Regionalnej – Muzeum Ziemi Gołdapskiej, gdzie przyjęła ich Agnieszka Dziobkowska, dyrektor Biblioteki Publicznej w Gołdapi.

Pięć dni badań terenowych, setki kilometrów, dziesiątki miejsc i przede wszystkim wiele spotkań oraz rozmów pozwoliły spojrzeć na dziedzictwo Mazur z różnych perspektyw. Był to czas intensywnej pracy, wymiany doświadczeń i poznawania historii, które wciąż żyją w muzealnych zbiorach, krajobrazie oraz pamięci mieszkańców.

Serdecznie dziękujemy naszym kolegom i koleżankom z Litewskiego Muzeum Etnograficznego w Rumszyszkach za wspólną podróż, rozmowy i wymianę doświadczeń. Dziękujemy również wszystkim osobom i instytucjom, które przyjęły nas podczas ekspedycji, poświęciły nam swój czas i podzieliły się swoją wiedzą.

Wspólna wyprawa zakończyła się, ale zebrane doświadczenia i inspiracje pozostaną z nami na długo. Ekspedycja LIMMA po raz kolejny pokazała, że dziedzictwo łączy regiony, historie i ludzi.

Doświadczenia z obu ekspedycji, a także zebrane materiały i obserwacje, przyczynią się do powstania publikacji „Dziedzictwo kulturowe Litwy Mniejszej i Mazur – raport z badań terenowych i studiów kulturowych”. Publikacja będzie jednym z rezultatów wspólnej pracy polskich i litewskich partnerów projektu.