Mała Litwa-Mazury. Lokalne dziedzictwo – transregionalna współpraca
Lithuania Minor -Masuria. Local heritage – trans-regional cooperation
8 grudnia 2025

Lithuania Minor -Masuria. Local heritage – trans-regional cooperation
8 grudnia 2025
Program i priorytet, w ramach którego realizowany jest projekt:
Program Współpracy Transgranicznej Interreg VI-A Litwa-Polska 2021-2027
Priorytet 2: Promowanie dobrostanu fizycznego, emocjonalnego i kulturowego
Cel szczegółowy 2.2: Zwiększenie roli kultury i zrównoważonej turystyki w gospodarce, rozwój, włączenie społeczne i innowacje społeczne


Lider Projektu: Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny w Olsztynku (The Folk Architecture Museum – Ethnographic Park in Olsztynek)
Partner: Litewskie Muzeum Etnograficzne w Rumszyszkach, (Open-Air Museum of Lithuania Lietuvos etnografijos muziejus)
Całkowity budżet projektu: 1 504 338,18 EUR
Dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej (ERDF, 80%): 1 203 470,54 EUR
Budżet projektu przypadający na Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny w Olsztynku (Lidera projektu): 895 497,18 EUR, w tym:
Dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej (ERDF 80%): 716 397,74 EUR
Wkład własny (dofinansowanie ze środków Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego): 179 099,44 EUR.
Budżet projektu przypadający na Litewskie Muzeum Etnograficzne w Rumszyszkach (Partnera projektu): 608 841,00 EUR
Dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej (ERDF 80%): 487 072,80 EUR
Wkład własny: 121 768,20 EUR.
Okres realizacji projektu: 01.11.2025 – 31.10.2027
Celem projektu jest wykorzystanie dziedzictwa kulturowego Małej Litwy i Mazur do rozwoju wspólnych produktów
i usług kulturalnych i turystycznych, z uwzględnieniem zasad zrównoważonej turystyki. Dzięki realizacji projektu wspólne dziedzictwo litewsko-polskie zostanie lepiej zaprezentowane społecznościom lokalnym i turystom zagranicznym.
Projekt ma również na celu nawiązanie współpracy między organizacjami działającymi w obszarze dziedzictwa kulturowego Małej Litwy i Mazur.
Główne zadania planowane do realizacji w projekcie przez Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny
w Olsztynku:
– Budowa kopii czterech budynków z obszaru kulturowego Małej Litwy. Będą to obiekty tworzące dwa charakterystyczne dla kultury Małej Litwy typy zagród wiejskich: zagrodę rolnika i zagrodę rybaka. W zagrodzie rolnika wybudowane zostaną: stajnia, stodoła i piwnica. W zagrodzie rybaka wybudowana zostanie chałupa rybaka.
– Przeniesienie jednego z zachowanych w Muzeum obiektów z terenu Małej Litwy (stajni z Gilge), dzięki czemu, wraz z chałupą rybaka, będzie on tworzył jeden kompleks, odzwierciedlając w ten sposób historyczny układ zagrody. W trakcie tego procesu obiekt zostanie poddany również konserwacji.
– Działania skierowane do osób ze szczególnymi potrzebami: dysfunkcjami wzroku i słuchu, osób starszych oraz z dysfunkcjami poznawczymi, a także osób z ograniczoną sprawnością fizyczną. W ramach tego zadania powstaną makiety z brązu dwóch obiektów – chałupy rolnika i chałupy rybaka. Plan tyflograficzny znajdujący się przy wejściu do muzeum zostanie uzupełniony o 4 miniatury nowo wybudowanych w ramach projektu obiektów. Zakupione zostaną również specjalistyczne rampy niwelujące przeszkody architektoniczne w nowo budowanych obiektach muzealnych. Region Małej Litwy w Muzeum zostanie wzbogacony w technologiczne rozwiązania umożliwiające osobom ze szczególnymi potrzebami, ale także wszystkim zwiedzającym, łatwiejszy dostęp do informacji na temat architektury, historii i kultury tego regionu. W ramach zadania Muzeum przygotuje dla odwiedzających gości przewodnik “Czego możesz się spodziewać w Muzeum” pisany językiem prostym i zrozumiałym (w formie uproszczonego tekstu, łatwego w odbiorze) dla osób ze szczególnymi potrzebami w zakresie percepcji.
– Budowa stodoły – zagroda ze wsi Vabalų, składająca się już z 2 obiektów (domu i obory) zostanie uzupełniona
o nowy budynek.
– Renowacja dwóch kutrów rybackich z Małej Litwy. Kutry zostały zakupione przez Muzeum w 1975 r., wykorzystywane były do połowów na Zalewie Kurońskim na początku XX wieku.
– Wykonanie modelu obiektu architektonicznego z obszaru Małej Litwy – dom z Tylży. Model będzie eksponowany
w Muzeum w Rumszyszkach przy wejściu do sektora Małej Litwy. Makieta zostanie wybudowana w skali 1:3,
a jej przybliżone wymiary to 4 x 2,75 metra, a wysokość do kalenicy 2,6 metra.
– Przeprowadzenie badań nad dziedzictwem kulturowym Małej Litwy i Mazur, które staną się podstawą wspólnie przygotowanego przez partnerów raportu prezentującego dziedzictwo kulturowe tych regionów. W ramach tego zadania partnerzy zrealizują dwie podróże studyjne na tereny Małej Litwy w granicach Państwa Litewskiego oraz
na obszarze etnograficznym Mazur.
– Przygotowanie publikacji udostępnianej on-line w trzech językach angielskim, litewskim i polskim, pt.: Dziedzictwo kulturowe Małej Litwy i Mazur – raport z badań terenowych i studiów kulturowych. Publikacja powstanie w rezultacie prowadzonych przez partnerów studiów nad literaturą przedmiotu oraz wspólnie zorganizowanych ekspedycji po przygranicznych regionach.
– Przetłumaczenie i wydanie w językach polskim i litewskim książki Erwina Banschera: Die Moormenschien von Augstumal (Ludzie bagien z Aukštumale) prezentującej opis życia codziennego mieszkańców jednego
z subregionów Małej Litwy.
– Stworzenie transgranicznej sieci współpracy i wymiany kulturalnej instytucji i organizacji zajmujących się badaniem i popularyzacją dziedzictwa kulturowego Małej Litwy i Mazur.
– Realizacji projektu będą towarzyszyły liczne konsultacje partnerskie, spotkania i wspólne warsztaty, których celem będzie nie tylko rozwijanie bilateralnej współpracy między muzeami, ale również tworzenie i rozwijanie inicjatyw
na rzecz popularyzacji dziedzictwa kulturowego Małej Litwy i Mazur w obu krajach.
STRONA: Interreg Lithuania-Poland Programme
FACEBOOK: Interreg Lithuania-Poland Programme
14/04/2026
Jak zmieni się region Małej Litwy w naszym skansenie?
Zapraszamy do zapoznania się z materiałem filmowym, w którym Dyrektor Ewa Wrochna przedstawia jedno z kluczowych działań projektu „Mała Litwa – Mazury. Lokalne dziedzictwo – transregionalna współpraca” (LIMMA).
W ramach projektu odtworzony zostanie historyczny układ przestrzenny dwóch zagród: rolnika z Pempen oraz rybaka z Gilgę, poprzez rekonstrukcję czterech obiektów z regionu Małej Litwy. Są to budynki, które niegdyś znajdowały się na terenie muzeum.
Obiekty te zostały przeniesione z Królewca do Olsztynka na przełomie lat 30. i 40. XX wieku. Przetrwały II wojnę światową, jednak uległy zniszczeniu w okresie powojennym.
W materiale zaprezentowano teren przyszłej inwestycji, archiwalne fotografie oraz kulisy przygotowań do rekonstrukcji.
Projekt realizowany jest we współpracy z Litewskim Muzeum Etnograficznym w Rumszyszkach w ramach programu Interreg Litwa–Polska 2021–2027.
Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Interreg Litwa–Polska 2021–2027 oraz ze środków Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
24/03/2026 Wykonaliśmy kolejny ważny krok w realizacji projektu „Mała Litwa – Mazury. Lokalne dziedzictwo – transregionalna współpraca” (LIMMA).
Podczas spotkania Dyrektor Muzeum, Ewa Wrochna, przekazała na ręce Waldemara Rostkowskiego symboliczną złotą łopatę. Jak podkreślono, choć współczesne budownictwo korzysta z nowoczesnych technologii, gest ten stanowi wyraźny znak rozpoczęcia prac oraz przekazania terenu pod realizację inwestycji.
W ramach przedsięwzięcia firma PPHU „ROSTKOWSCY” Waldemar Rostkowski, Hanna Rostkowska s.c. zrealizuje następujące zadania:
Realizacja inwestycji stanowi istotny etap w rozwoju przestrzeni Muzeum oraz w działaniach na rzecz ochrony i popularyzacji dziedzictwa kulturowego regionu.

Symboliczne przekazanie łopaty przez Dyrektor Muzeum.

Symboliczne przekazanie łopaty przez Dyrektor Muzeum.
>> Wszystkie zdjęcia dostępne tutaj <<
09/03/2026
Początek tygodnia przyniósł ważne wydarzenie dla naszego Muzeum. Dyrektor Ewa Wrochna podpisała umowę z firmą PPHU „ROSTKOWSCY” Waldemar Rostkowski, Hanna Rostkowska s.c., dotyczącą budowy kolejnych obiektów na terenie Muzeum.
Rozwój Muzeum możliwy jest dzięki pozyskaniu środków z Programu Współpracy Transgranicznej Interreg Lithuania–Poland Programme VI-A Litwa–Polska 2021–2027. Zadanie realizowane jest w ramach międzynarodowego projektu „Mała Litwa – Mazury. Lokalne dziedzictwo – transregionalna współpraca” (LIMMA).
Zakres prac realizowanych przez firmę PPHU „ROSTKOWSCY” Waldemar Rostkowski, Hanna Rostkowska s.c. obejmuje:
Planowany termin udostępnienia nowych obiektów dla zwiedzających to jesień przyszłego roku.
Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz ze środków Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Więcej informacji o projekcie:
https://muzeumolsztynek.pl/lithuania-minor-masuria-local…/
Partnerzy i instytucje zaangażowane w projekt:
Strona programu:
www.lietuva-polska.eu

Dyrektor Ewa Wrochna podczas podpisania umowy z firmą PPHU „ROSTKOWSCY” Waldemar Rostkowski, Hanna Rostkowska s.c., dotyczącej budowy kolejnych obiektów na terenie Muzeum.

Zespół Muzealny wraz z firmą PPHU „ROSTKOWSCY” Waldemar Rostkowski, Hanna Rostkowska s.c.

Dyrektor Ewa Wrochna podczas podpisania umowy z firmą PPHU „ROSTKOWSCY” Waldemar Rostkowski, Hanna Rostkowska s.c., dotyczącej budowy kolejnych obiektów na terenie Muzeum.

Dyrektor Ewa Wrochna podczas podpisania umowy z firmą PPHU „ROSTKOWSCY” Waldemar Rostkowski, Hanna Rostkowska s.c., dotyczącej budowy kolejnych obiektów na terenie Muzeum.
21/01/2026 rok

Konferencja prasowa inaugurująca projekt „Mała Litwa – Mazury. Lokalne dziedzictwo – transregionalna współpraca” (LIMMA).
21 stycznia 2026 r. w Muzeum Budownictwa Ludowego – Parku Etnograficznym w Olsztynku odbyła się konferencja prasowa inaugurująca projekt
„Mała Litwa – Mazury. Lokalne dziedzictwo – transregionalna współpraca” (LIMMA), realizowany wspólnie z Litewskim Muzeum Etnograficznym w Rumszyszkach w ramach programu Interreg VI-A Litwa–Polska 2021–2027.
Uczestników wydarzenia powitała Ewa Wrochna, Dyrektor Muzeum Budownictwa Ludowego – Parku Etnograficznego w Olsztynku, która wspólnie z Gitą Sapranauskaitė, Dyrektor Litewskiego Muzeum Etnograficznego w Rumszyszkach, zaprezentowała założenia projektu, planowane działania oraz znaczenie polsko-litewskiej współpracy w obszarze ochrony i popularyzacji dziedzictwa kulturowego. Podczas konferencji podpisano również umowę o współpracy pomiędzy partnerami projektu.
W wydarzeniu udział wzięły przedstawicielki Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego:
Katarzyna Sobiech – Wicemarszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego
Maria Bąkowska – Członek Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego,
które w swoich wystąpieniach podkreśliły znaczenie transgranicznych projektów kulturalnych dla rozwoju regionu, wzmacniania tożsamości lokalnej oraz budowania oferty turystycznej opartej na wspólnym dziedzictwie Małej Litwy i Mazur.
Głos zabrał również Jarosław Słoma – Radny Województwa Warmińsko-Mazurskiego, który w swoim wystąpieniu nawiązał do historycznych związków Gołdapi (Mazurskiego Zdroju) z etnograficznym regionem dawnych Prus – Małą Litwą (Pruską Litwą), podkreślając znaczenie tej tematyki dla tożsamości wschodniej części regionu oraz jej obecność w badaniach i publikacjach poświęconych dziedzictwu kulturowemu Mazur.
Przed nami dwa lata intensywnych działań: budowa i konserwacja obiektów architektury tradycyjnej, ekspedycje badawcze, publikacje, konsultacje partnerskie, spotkania oraz wspólne warsztaty. Działania te będą służyć nie tylko rozwijaniu bilateralnej współpracy między muzeami, ale także popularyzacji dziedzictwa kulturowego Małej Litwy i Mazur w obu krajach oraz budowie trwałej sieci współpracy instytucji kultury związanych z tym obszarem.
O kolejnych etapach projektu będziemy informować na bieżąco.
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz ze środków Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

Na zdjęciu Ewa Wrochna, Dyrektor Muzeum Budownictwa Ludowego – Parku Etnograficznego w Olsztynku oraz Gita Sapranauskaitė, Dyrektor Litewskiego Muzeum Etnograficznego w Rumszyszkach podczas podpisywania umowy.

Na zdjęciu Katarzyna Sobiech – Wicemarszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Maria Bąkowska – Członek Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Gita Sapranauskaitė – Dyrektor Litewskiego Muzeum Etnograficznego w Rumszyszkach.

Konferencja prasowa inaugurująca projekt „Mała Litwa – Mazury. Lokalne dziedzictwo – transregionalna współpraca” (LIMMA).

Na zdjęciu Ewa Wrochna, Dyrektor Muzeum Budownictwa Ludowego – Parku Etnograficznego w Olsztynku oraz Gita Sapranauskaitė, Dyrektor Litewskiego Muzeum Etnograficznego w Rumszyszkach.

Na zdjęciu Gita Sapranauskaitė, Dyrektor Litewskiego Muzeum Etnograficznego w Rumszyszkach.

Na zdjęciu Katarzyna Sobiech – Wicemarszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

Na zdjęciu Maria Bąkowska – Członek Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

Konferencja prasowa inaugurująca projekt „Mała Litwa – Mazury. Lokalne dziedzictwo – transregionalna współpraca” (LIMMA).
Więcej informacji można znaleźć na naszej stronie internetowej
https://muzeumolsztynek.pl/lithuania-minor-masuria-local…/
#lietuvapolska, #interreg #WarmiaMazury
Facebook: Interreg Lithuania-Poland Programme
Instagram: @lietuvapolska
Lietuvos etnografijos muziejus
Warmia i Mazury. Zdrowe życie, czysty zysk
Marcin Kuchciński – Marszałek Woj. Warmińsko-Mazurskiego